Nikol Paşinyan

Ermenistan Devlet Başkanı Paşinyan Soros Desteği İle İktidara Geldi

Dünya

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in ‘Soros’un uşağı’ diye adlandırdığı Ermenistan Başbakanı Paşinyan, 2018’de ABD istihbaratının örgütlediği sokak eylemleri ile iktidara geldi. İlk hamlesi ise ABD ile ‘stratejik ilişkiler’ geliştirmek oldu.

Azerbaycan’a yönelik saldırgan politikaların arkasında ABD olduğunun açık kanıtı, Başbakan Nikol Paşinyan’ın geçmişi ve ilişkileri. Eski bir gazeteci olan Paşinyan, Mayıs 2018’de ABD’nin Avrupa’daki en kalabalık büyükelçiliğinin desteklediği sokak gösterilerinin ardından işbaşına geldi. Paşinyan’ın darbesi sırasında ABD’nin Ermenistan’daki casusluk ağı isim isim basında yayınlanmıştı.

Ermenistan’da Mayıs 2018’den beri işbaşında olan Nikol Paşinyan, Azerbaycan’a yönelik sıcak çatışmaları içeren saldırgan politikaları aslında 2 yıldır sürdürüyor. Temmuz 2020’de Tovuz’da sıcak çatışmaların başlamasının perde arkasında, ABD’nin Türkiye-Rusya-İran eksenine karşı Libya, Suriye ve Doğu Akdeniz’deki hamlelerinin parçası olarak gündeme geldi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Paşinyan’ın arkasındaki Soros desteğine işaret etti. Rus devlet kanalı Rossiya-24’e konuşan Aliyev, “Bugün Ermenistan’da Soros rejimi var. Belarus’ta başarısız olan darbe, iki yıl önce Erivan’da başarılı oldu. Bugün Paşinyan şahsındaki Ermenistan yöneticisi Soros’un uşağı” dedi.

SOROS FONLARIYLA DÖŞENEN YOLLAR

Başbakan Nikol Paşinyan 7 yıldır aktif siyaset sahnesinde. 2013 sonunda “Sivil Sözleşme” adlı oluşumun kurucularından biri olan Paşinyan, bu tarihe kadar gazeteci kimliği ile tanınıyordu. 2015’te Elektrik zamlarına karşı başlayan kitle gösterilerinde lider olarak ön plana çıktı. Bu gösterilerin arkasında Soros’un Açık Toplum/Demokrasi organizasyonu olduğu biliniyor. 2015’te referandumla kabul edilen anayasa değişikliğiyle devlet başkanının önemli yetkileri başbakana devredildi.

Paşinyan, bir grup silahlı milisin Erivan’da 17 Temmuz 2016’da bir polis karakolunu basma eyleminde, eylemcileri sakinleştiren muhalefet lideri pozuyla yeniden sahneye çıktı.

‘KADİFE DEVRİM’

2018’deki parlamento seçimlerinde önceki dönemin 2008-2018 arasında Cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan Serj Sarkisyan Başbakanlığa seçildi.

Soros fonlarıyla palazlandırılan grupların “Serj’i reddet” adıyla başlattığı hareketin lider figürü olarak Paşinyan öne çıkmıştı. 4 Nisan’da başlayan sokak gösterileri 17 Nisan’dan sonra hızlandı. Paşinyan, göstericileri “tüm hükümet birimlerinin çalışmalarını felce uğratma”ya çağırdı. 23 Nisan’da Erivan’da göstericilere polis müdahale etti. Sarkisyan, günlerdir süren protestoların ardından istifa ettiğini duyurdu.

1 Mayıs’ta Sarkisyan’ın istifası ardından parlamentoda yapılan ilk seçimde, başbakanlık seçimine tek aday olarak giren Paşinyan gereken oyu alamadı. Başbakan olması için gerekli olan 53 oyu alamayınca parlamentodan ayrılıp Erivan’daki Cumhuriyet meydanına giden Paşinyan, 2 Mayıs’ta eylem çağrısı yaptı. Paşinyan’ın çağrısıyla sokaklara inen göstericiler, yolları kapattı, toplu taşımayı felç etti, okullar kapandı. 3 Mayıs’ta tüm partiler Paşinyan’a destek sözü verdi. Paşinyan, göstericileri eve dönmeye çağırdı. Paşinyan, 8 Mayıs’ta parlamentodaki oyların salt çoğunluğunu alarak Başbakan seçildi.

‘ANTİ PUTİN, ANTİ RUS’

Paşinyan, “Anti Puitin” ve dahası “Anti Rus” olarak tanımlanıyor. Rusya’nın Ermenistan ve Azerbaycan arasında Kafkaslarda bir denge oluşturmaya yönelik politikasının karşısında, Ermenistan’ın Rusya’dan bağımsızlaşması kılıfı altında NATO, AGİT ve AB gibi kurumlarla bağlantıların geliştirilmesini savunuyor.

Paşinyan, Ermenistan’ın, Rusya, Kazakistan ve Beyaz Rusya’nın oluşturduğu Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılmasına da karşı çıkmış, aynı zamanda bu birliğe Azerbaycan’ın katılmasına da itiraz etmişti.

ABD’NİN ÖZEL İLGİSİ

ABD, 1991’den sonra eski Sovyet coğrafyasındaki bütün ülkelerde olduğu gibi Ermenistan’da da fonlarını devreye soktu. 1980’li yılların başından itibaren yasadışı olarak gerçekleştirilen CIA’nın eleman devşirme mekanizması artık İngilizce kısaltması NGO (Non Governmental Organization), Türkçesiyle hükümet dışı kuruluşlar vasıtasıyla yapılıyordu. Doğrudan ABD’nin devlet finansmanıyla faaliyet yürüten kuruluşlar bu bölgelere üşüştü. Paşinyan’ın sokak gösterileriyle iktidara geldiği yıl olan 2018’de NED’in (National Endowment For Democracy) Ermenistan’da sivil toplumu güçlendirme, insan hakları, dışpolitika ve güvenliği güçlendirmek gibi başlıklar altında yaptığı yardımların toplamı 2 milyon dolara yakın. NED’in para verdiği konular arasında “Gürcistan ve Ukrayna Devrimlerinden Çıkan Dersler” başlığı da dikkat çekiyor. NED, 2019’da da 1,5 milyon dolar civarında parayı çeşitli kuruluşlara vermiş.

Bu hesaba Soros fonları dahil değil. Soros’un Açık Toplum Vakfı’nın resmi sitesinde yer alan bilgiye göre Vakfın 1997’den itibaren Ermenistan’daki kuruluşlara yaptığı fonlamanın miktarı 53 milyon doları aşmış, 2019’da ise 3,6 milyon dolar olarak gerçekleşmiş.

Ermenistan, Kafkaslar’daki stratejik konumu ve ABD’deki Ermeni diasporası nedeniyle daha fazla önem kazanmıştı. ABD, 1990’lı ve 2000’li yıllarda uzunca bir süre dünyada İsrail’den sonraki en büyük yurtdışı askeri yardımı Ermenistan’a yaptı.

STRATEJİK DİYALOG GÖRÜŞMELERİ

2018’de iktidara gelen Paşinyan’ın ilk işi ABD ile stratejik ilişkileri geliştirmek oldu. 2019’un Mayıs ayında ABD ve Ermenistan arasında ‘Stratejik Diyalog Görüşmeleri’ başlatıldı. Bu görüşmelerin ikincisi ise 14 Eylül’de, yani Ermenistan’ın saldırısından yaklaşık 10 gün önce online olarak (pandemi sebebiyle) devam etti. İki ülke arasında gerçekleştirilen görüşmelerde, “Ermenistan-ABD stratejik diyaloğu kapsamında ülkede gerçekleştirilen reformlar, demokratik değerlerin pekiştirilmesiyle ilgili konular ve iki taraflı ekonomik, askeri işbirliğiyle ilgili meseleler” konuşuldu.

ABD’NİN ERMENİSTAN’DAKİ CASUSLUK AĞI

Basında 4 Nisan 2018’de, henüz iktidar değişikliği gerçekleşmeden önce “ABD istihbaratı Ermenistan’ı sardı” başlıklı haberinde Paşinyan’ı işbaşına getiren sokak gösterilerinin arkasındaki istihbarat yapılanması isim isim yazılmıştı. Haber şöyle:

ABD’nin Avrupa’daki en büyük diplomatik misyonuna ev sahipliği yapan Ermenistan, akla gelen ilk ülke olarak öne çıkıyor. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı sitesine göre, ülkede eşleri ile birlikte 84 ABD’li diplomat bulunuyor, ancak sayının daha fazla olduğu tahmin ediliyor. Ggüvenlik kaynaklarına göre söz konusu ‘diplomatlardan’ bazılarının, alanı dışında faaliyet yürüttüğüne şüphe yok.

ABD’nin Kafkasya’daki faaliyetlerine mercek tutan ‘Elminbar’ sitesi, 21 Şubat günkü haberinde ABD’nin nasıl olup da Ermenistan gibi küçük bir ülkeye böylesi bir yığınak yaptığını masaya yatırmıştı. Rusya merkezli ‘Maksalexandrov.livejournal.com’ sitesi de ABD’li diplomatların Erivan’da casusluk ağı kurduğunu detaylı biçimde kamuoyuna duyurdu. İddialar karşısında sessizliğini koruyan ABD Büyükelçiliği ise Ermeni medyasına daha sonra yaptığı açıklamada haberlerin gerçeği yansıtmadığını savundu, ‘maksatlı’ yorumunda bulundu.

Ancak, Kafkasya coğrafyasına hakim güvenlik kaynakları, yaptıkları açıklamada, ABD istihbaratının ‘bakanlıklardan muhalefet partilerine, medyadan sivil toplum kuruluşlarına kadar sızdığını’ söylediler.

ABD istihbaratının yapılanması hakkında bilgi veren kaynaklara göre tepede yer alan iki isim, Büyükelçi Richard Mills ve ABD Uluslararası Yardım Ajansı (USAID) Ermenistan Sorumlusu Debroah Grieser. Barack Obama döneminde göreve gelen Mills, daha önce ABD Dışişleri Bakanlığı Sovyet masasında yer almış, geçen hafta kapatılacağı açıklanan Rusya’nın St. Petersburg Konsolosluğu’nda bulunmuştu.

ABD’nin işgal ettiği Irak’a 2009 yılında ‘Demokrasi Danışmanı’ olarak giden Mills’i Türkiye kamuoyu açısından önemli kılansa sözde ‘Ermeni Soykırımı’ karşısındaki tutumu olmuştu. Elçi, tarihte yaşanan olayların taraflarca ‘içten ve eksiksiz biçimde tanımlanması için çalışacağına söz vermişti’.

Güvenlik kaynakları, ABD Büyükeçiliği’nin Erivan merkezli faaliyetlerinin yalnızca Mills ile sınırlı olmadığını vurguladılar. Bilgi veren kaynaklar, diplomat kimliği altında faaliyet yürüten ancak doğrudan ABD istihbaratına bağlı isimleri şunlar olduğunu savundu:

  1. Makkeshova Sova: ABD Kongresi’nin 108. oturumunda Dışişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilen Sova, 2016 yılında göreve geldi. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı’nca ‘Başkatip’ olarak tanınsa da güvenlik kaynakları kendisi için ‘CIA’nın Erivan’daki en üst düzey temsilcisi’ tanımlamasını yapıyor.
  2. Nikoloz Sepashvili: CIA’nın Ermenistan temsilcisi Sova ile mantık evliliği yaptı. ‘Ukrayna uzmanı’ olarak tanımlanıyor.
  3. Bradley Philpot: ABD’nin Ermenistan Büyükelçiliği’nde ateşe olarak görev yapıyor. 1980 doğumlu. Gürcistan alanında uzman olarak biliniyor. Erivan’daki göreve Sova tarafından getirildi.
  4. Richard Hatch: Turuncu Kalkışma alanında uzman. Yine kendisi gibi ikinci katiplik görevindeki Jose Larziball ve Adam Colvin ile birlikte Ermenistan medyası ile ilgileniyor. Güvenlik kayaklarına göre her üç isim de doğrudan CIA’nın Ermenistan şefi Sova’ya bağlı ve Açık Toplum Enstitüsü ile birlikte hareket ediyor.

Yorumunuzu Buraya Yazın