Fahrizade

“Fahrizade Suikasti İran’ı ABD ve İsrail Minderine Çekme Çabası”

Dünya

İranlı bilim insanı ve nükleer programın mimarlarından Muhsin Fahrizade için Meşhed ve Kum‘da cenaze töreni düzenlendi. İran Hükümet Sözcüsü Ali Rebii ülkede başlayan siyasi tartışmalara ilişkin ‘psikolojik savaş’ uyarısında bulundu.

27 Kasım Cuma günü, Tahran eyaletinin Demavend ilçesine bağlı Abserd bölgesinde aracına düzenlenen silahlı saldırıda hayatını kaybeden İranlı bilim insanı Muhsin Fahrizade için cenaze töreni düzenlendi.

İran’ın kuzeydoğusundaki Rezevi Horasanı eyaletinin merkezi Meşhed‘deki İmam Rıza Türbesi‘nde önceki gün ve Kum kentindeki Masume Türbesi‘nde düzenlenen törene Fahrizade‘nin ailesi, bazı din görevlileri ile siyasi yetkililer katıldı.

Fahrizade için Kum kentinde cenaze namazı da kılınırken, Meşhed ve Kum’daki törenlerin önceden zaman belirtilmeksizin, halk ve gazetecilerin katılmasına izin verilmeden yapıldığı kaydedildi.

İranlı bilim insanı Fahrizade’nin cenazesi, bugün başkent Tahran’da düzenlenecek törenin ardından toprağa verilecek.

İran nükleer programının kilit isimlerinden Fahrizade sadece bir bilim insanı değil, aynı zamanda İran Savunma Bakan Yardımcısı idi. Devrim Muhafızları’nda da görev almış olan Fahrizade’nin İran için ABD tarafından katledilen General Kasım Süleymani kadar önemli bir isim olduğu söyleniyor.

‘PSİKOLOJİK OPERASYON’

Bu kadar önemli bir ismin öldürülmesinin ardından ülkede ‘istihbarat zafiyeti’ tartışmaları başladı. Bazı siyasiler, Fahrizade suikastında İran istihbarat birimlerinin zaafı olduğunu, ABD ve İsrail istihbaratının İran’ın en önemli birimlerine sızdıklarını öne sürdü.

İran Hükümet Sözcüsü Ali Rebii ise, istihbarat zaafı tartışmalarını “psikolojik operasyon” olarak nitelendirdi.

Sosyal medya hesabı Instagram’dan yaptığı paylaşımda Rebii, “Bu tür terör olaylarının ardından büyük bir psikolojik operasyon devreye girer. Bu şekilde istihbarat ve güvenlik kurumları zayıflatılmamalıdır” ifadelerini kullandı.

Fahrizade suikastının, ABD Başkanı Donald Trump sonrası dünyanın daha az gerilimli bir düzene kavuşma ihtimalinden rahatsız olanlar tarafından gerçekleştirildiğini savunan Rebii, saldırının amacının da “Toplumun huzuru ve bölgenin güvenliğini bozmak, insanları ümitsizliğe sevk etmek, Tahran’ın güttüğü stratejisinde kafa karışıklığı meydana getirmek ve İran’ı düşman tarafından tasarlanan sahada oynamaya zorlamak” olduğunu kaydetti.

UAEA DENETİMİNİ SINIRLANDIRMA TARTIŞMASI

Fahrizade suikastı sonrası diğer yandan da “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) nükleer tesislerdeki denetimini sınırlandırma” tartışması başladı. İran Meclisi’ndeki bazı milletvekilleri UAEA müfettişlerinin ülkedeki nükleer tesislerdeki denetimlerinin sınırlandırılmasını öngören bir yasa tasarısı hazırladı. Kirman Milletvekili Muhammed Mehdi Zahidi, İran Meclis Ajansı’na yaptığı açıklamada, amaçlarının Nükleer Silahların Yayılımının Önlenmesi Anlaşması’nın Koruma Tedbirleri Anlaşması’na Ek Protokol’ünden çıkmak olduğunu belirtti. Söz konusu yasa tasarısını hazırlayan isimlerden biri olan Zahidi, “Uranyumu geliştirme konusunda da anlaşmalara bağlı kalmamız gerekmiyor. Uranyumu zenginleştirmede yüzde 20 ve üstüne de çıkabiliriz” dedi. Tasarının görüşülmesi önerisinin 93 milletvekilinin oyuyla kabul edildiğini kaydeden Zahidi, Fahrizade suikastının failleri ve azmettiricilerinden “ağır intikam” alınmasının da gündemlerinde olacağını söyledi.

İSRAİL’E BİLGİ VERME SUÇLAMASI

İran’ın 2015’te P5+1 ülkeleri ile imzaladığı nükleer anlaşma ve Nükleer Silahların Yayılımının Önlenmesi Anlaşması’nın Koruma Tedbirleri Anlaşması’na Ek Protokol’ü, UAEA’ya nükleer site olduğu bildirimi yapılmamış alanlarda da muhtemel bir nükleer materyal varlığına ilişkin denetleme yetkisi veriyor.

UAEA Yönetim Kurulu, 19 Haziran’da İran’ın erişim izni vermediği iki tesisin “denetime açılması”na yönelik karar almıştı. İran’a karşı UAEA Yönetim Kurulu’nda 2012’den sonra alınan ilk karar olarak kayıtlara geçen ancak bağlayıcılığı olmayan bu karar doğrultusunda, İran’ın güvence denetimi anlaşması ve ek protokol kapsamında, Ajansla tam ve zamanında işbirliği yapması ve erişim izni verilmeyen iki noktanın müfettişlerin denetimine açılması istenmişti. Tahran ise UAEA’nın 2 tesise erişim izni talebinin meşru ve güvenilir belgelere değil, İsrail’in iddialarına ve ticari uydu görüntülerine dayandığını savunmuştu.

UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi, İran’ın nükleer programındaki koruma önlemlerini ve Tahran’ın denetim izni vermediği iki nükleer tesise erişim sorununu görüşmek üzere ağustos ayında Tahran’ı ziyaret etmiş ve İran ile UAEA, 26 Ağustos’ta daha önce erişim izni verilmeyen iki tesisin, müfettişlerin denetimine açılması konusunda anlaşmıştı.

İran’da nükleer bilimci Fahrizade’nin öldürülmesinin ardından, tesislerdeki denetim yeniden tartışma konusu olmuş ve bazı kesimler, müfettişlerin buralardan aldıkları bilgileri İsrail’e verdiği suçlamalarında bulunmuştu.

‘PİŞMAN OLACAKLAR’

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Muhsin Fahrizade’nin şehadeti, ülkenin ilerlemesine yeni bir pencere açacak ve utanmaz teröristlerle destekçilerinin pişman olmasına neden olacak” dedi.

Meclisin halka açık oturumunda konuşan Kalibaf, “İran düşmanları, suikast yöntemlerini kullanarak, İran’ın gücünü artırmaktan korktuklarını ve İran’la yüzleşmek için İranlı bilim insanlarını ortadan kaldırmayı seçtiklerini bir kez daha gösterdiler. İran halkı 40 yıldan fazla bir süredir böyle bir atmosferle karşı karşıyadır ve şehitlerinin yoluna devam edebildiklerini kanıtlamıştır” diye konuştu.

TÜRKİYE KINADI

Türkiye Dışişleri Bakanlığı açıklama yayımlayarak, Tahran’da uğradığı silahlı saldırı sonucu İranlı bilim insanı Muhsin Fahrizade’nin öldürülmesini kınadı.

Açıklamada, “İranlı bilim insanı Muhsin Fahrizade’nin Tahran’da uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesinden üzüntü duyduk. Bu menfur cinayeti kınıyor, İran Hükümeti ile merhumun ailesine başsağlığı diliyoruz” ifadesi kullanıldı.

Türkiye’nin, bölgede barış ve huzuru bozmaya çalışan her türlü girişime ve faili ya da hedefi kim olursa olsun terörizmin her türüne karşı olduğu belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Bu doğrultuda, söz konusu eylemi gerçekleştirenlerin açığa çıkarılmasının ve adalet önünde hesap vermelerinin sağlanmasını temenni ediyor, tüm tarafları sağduyu ve itidal içinde hareket etmeye, bölgede tırmanmaya yol açacak girişimlerden kaçınmaya davet ediyoruz.”

Etiketler

Yorumunuzu Buraya Yazın