Amerikan-Bağımsızlık-Savaşı (1)

Tarihte Bugün: 14 Mayıs

Tarihte Bugün

Cerbe Deniz Savaşı Zaferi (1560)

Dünya Çiftçiler Günü

Dünya Eczacılık Günü

14 Mayıs: Dünya Çiftçiler Günü.

14 Mayıs1560: Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, Cerbe Deniz Savaşı‘nı kazandı.

14 Mayıs 1643: XIV. Louis, babası kral XIII. Louis’nin ölümü üzerine daha 4 yaşındayken Fransa tahtına çıktı.

14 Mayıs 1767: İngiliz hükümetinin ithal çaya vergi koyması üzerine Amerikan Bağımsızlık Savaşı başladı.

14 Mayıs 1796: Edward Jenner ilk çiçek aşısını uyguladı.

14 Mayıs 1811: Paraguay, İspanya’dan bağımsızlığını kazandı.

14 Mayıs 1861: 859 gram ağırlığında kondrit tipinde bir meteorit olan Canellas Meteoriti , İspanya’nın Barcelona kenti yakınlarında yeryüzüne çarptı.

14 Mayıs1919: İtilaf Devletleri donanması kumandanı Amiral Caltrop, Türk ordusuna İzmir‘in Yunanlar tarafından işgal edileceğini bildirdi. Bunun üzerine İzmirli yurtseverler gece Yahudi Maşatlığı‘nda toplanarak, Reddi İlhak ilkesini kabul etti.

14 Mayıs 1937: Tarım Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.

14 Mayıs 1939: Peru’da 5 yaşındayken doğum yapan Lina Medina, kayıtlara geçmiş en genç anne olarak tıp tarihinde yerini aldı.

14 Mayıs 1944: ABD’li film yönetmeni George Lucas doğdu.

14 Mayıs 1946: Türkiye Sosyalist Partisi kuruldu. Başkanlığa avukat Esat Adil Müstecaplıoğlu seçildi.

14 Mayıs 1948: Birinci Arap-İsrail Savaşı başladı. Filistin‘de İngiliz egemenliği sona erdi ve İsrail bağımsızlığını ilan etti.

14 Mayıs 1950: Demokrat Parti iktidara geldi.

14 Mayıs 1955:Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve Sovyetler Birliği, yeni bir askeri ittifak içeren Varşova Paktı‘nı imzaladılar.

14 Mayıs 1970: Kızıl Ordu Fraksiyonu (Baader-Meinhof Grubu) adlı radikal sol örgüt Almanya’da kuruldu.

14 Mayıs 1972: Bülent Ecevit, CHP kurultayında Atatürk ve İsmet İnönü‘den sonra CHP‘nin üçüncü genel başkanı seçildi.

14 Mayıs 1973: ABD’nin ilk uzay istasyonu olan Skylab fırlatıldı.

14 Mayıs 1974:12 Mart askeri darbesi sırasında tutuklananları kapsayan genel af çıktı. 141 ve 142‘nci maddeler kapsam dışı kaldı.

14 Mayıs 1984: Yaşar Kemal’in “İnce Memed” romanını sinemaya uyarlayan Peter Ustinov’un filminin galası Londra’da yapıldı.

14 Mayıs 1984: Amerikalı bilgisayar programcısı, girişimcisi ve sosyal paylaşım sitesi Facebook’un kurucusu Mark Elliot Zuckerberg, New York White Plains’de doğdu.

14 Mayıs 1984: Oyun yazarı Vasıf Öngören öldü.

14 Mayıs 1985: Hüsamettin Cindoruk, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı seçildi. Cindoruk, “Bu emaneti kimseye teslim etmem. Sadece sahibine teslim ederim” dedi. Yeni genel başkanın lakabı “emanetçi” oldu.

14 Mayıs 1987: ABD’li sinema oyuncusu Rita Hayworth öldü.

14 Mayıs 1987: TBMM, Anayasa değişikliğini kabul ederek, siyasi yasaklar için referanduma gidilmesi, milletvekili sayısının 450‘ye çıkarılması ve seçmen yaşının 20’ye indirilmesini benimsedi.

14 Mayıs 1994: Fenerbahçe ve milli takımın eski kalecisi Cihat Arman öldü.

14 Mayıs 1994: Efsanevi MacGyver adlı televizyon dizsinin “Lost Treasure of Atlantis” adındaki filmi Türkiye’de gösterime girdi.

14 Mayıs 1995: Deneme ve eleştiri yazarı Rauf Mutluay yaşamını yitirdi.

14 Mayıs 1997: Danıştay, Bergama köylülerinin siyanürle altın üretimine son verilmesi talebini kabul etti.

14 Mayıs 1998: ABD’li müzisyen ve sinema oyuncusu Frank Sinatra yaşamını yitirdi.

14 Mayıs 1998: Emmy Ödüllü Amerikan sitcom dizisi Seinfeld’in son bölümü NBC televizyonundan yayınlandı. Dizi 9 yıldır yayınlanıyordu.

14 Mayıs 2006: Galatasaray,Turkcell Süper Lig’deki 16.şampiyonluğunu kazandı.

14 Mayıs 2010: Türkiye ile Yunanistan arasında siyasi, ticari ve kültürel işbirliğini öngören 21 adet dostluk antlaşması imzalandı.

14 Mayıs 2013: Demi Lovato’nun DEMI adlı albümü yayınlandı.

14 Mayıs 2013: Türkiye’nin IMF’ye olan kredi borcunun son taksitinin transferi yapıldı. Hazine, 412 milyon dolarlık son taksiti ödeyerek Türkiye’nin IMF’ye olan borcunu kapattı.

14 Mayıs 2013: Avrupa Yayın Birliği’nin düzenlediği Eurovision Şarkı Yarışması’nın puanlama sistemine itiraz eden ve itirazı kabul edilmediği için finallere katılmayacağını açıklayan TRT, 2013 Eurovision Şarkı Yarışması’nın finallerini yayınlamama kararı aldı

14 Mayıs 2014: Türkiye’de 13 Mayıs’ta Soma’da gerçekleşen maden kazasında ölen 301 madenci için, millî yas ilan edildi.

14 Mayıs 2015: Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Kudüs’ü ziyaret eden ilk Diyanet İşleri Başkanı olan Prof. Dr. Mehmet Görmez, Mescid-i Aksa’da on binlerce Müslümana cuma hutbesi verdi.

14 Mayıs 2015: Blues müziğinin usta yorumcusu B.B. King (89) hayatını kaybetti.

14 Mayıs 2018: ABD‘nin büyükelçiliğini Kudüs‘e taşımasını protesto eden Filistinli göstericilerin üzerin ateş açan İsrail askerleri, ilk gün 59 kişiyi katletti. Günlerce süren gösterilerde öldürülen Filistinli sayısı 66’yı buldu. Yaralı sayısı ise üç bine yaklaştı. Türkiye üç günlük yas ilân etti. İsrail‘deki elçiliğini geri çekti. İsrail elçisini ise ülkesine gönderdi.

BİRİNCİ ARAP-İSRAİL SAVAŞI

Birinci Arap-İsrail Savaşı, Filistin’de İngiliz manda rejiminin sona ermesinin hemen ardından 14 Mayıs 1948’de, Tel-Aviv’de toplanan Yahudi Milli Konseyi, yayınladığı bir bildiri ile İsrail Devleti’nin kurulduğunu ilan etti. Bunun hemen ardından ABD ve ertesi gün de Sovyetler Birliği İsrail’i tanıdığını açıkladı. Bu gelişmelerin öncesinde ise İngiliz birlikleri bölgeyi terk etmeye başlamışlardı bile.

İsrail Devleti’nin kuruluşunun ilan edilmesinden birkaç saat sonra Arap Birliği, İsrail’e savaş açtı. Mısır, Ürdün, Suriye ve Irak kuvvetleri üç yönden saldırıya geçerek önemli ilerlemeler kaydettiler.Ancak İsrail’in planlı savunması üzerine savaş Araplar aleyhine dönüştü.

İsrail savaş sonunda 1947’de taksim planı ile elde ettiği %56’lık Filistin toprağını % 78’e çıkardı. 700.000 Filistinli, evlerini terk etmek zorunda kalarak komşu ülkelere veya Arapların yoğun olduğu bölgelere sığındılar. Yurtlarını terk eden Filistinliler‘den 250.000’i Gazze’ye yerleştirildi. Filistinlilerin başka ülkelere göçü ve Yahudilerin Filistin’de gün geçtikçe artan nüfusu, demografik yapının bölgenin asıl yerleşik halkı olan Araplar aleyhine dönüşmesine neden oldu ve bugüne kadar süregelen Filistinli mülteciler sorunu başladı. Benzer şekilde 1948 -1952 arasında Arap ülkelerinde yaşayan bir milyon kadar yahudi zorla ülkelerinden kovuldu. Bu mültecilerin çoğu İsrail‘e yerleşti.

İsrail savaş sonunda savaştığı her Arap ülkesi ile ayrı ayrı ateşkes anlaşmaları imzaladı. Savaşa girmiş olan Ürdün Batı Şeria’ya, Mısır da Gazze Şeridi’ne asker yığdı. Kudüs’ün kontrolü ise batıda İsrail, doğuda Ürdün arasında bölündü. Gazze Mısır’ın oldu.

1948 savaşı sonrasında savaşa katılan Arap ülkelerinde siyasi rejim değişikliğine varan karışıklıklar yaşandı. En önemli değişiklik Mısır’da gerçekleşti. Mısır’da Kral Faruk bir darbe ile tahttan indirilerek yerine General Necib getirildi.

Savaştan en kazançlı çıkan taraf İsrail oldu. 1914’te 85.000, 1943’te 539.000, 1946’da 608.000, 1947’de 650.000 olan Filistin’deki Yahudi nüfusu, savaş sonrası anlaşmaların imzalandığı 1949 yılında 758.000’e ulaştı. Ürdün de İsrail’den sonra en çok toprak kazanan ülke oldu.

Etiketler

Yorumunuzu Buraya Yazın