büyük-madenci-yuruyusu

TARİHTE BUGÜN: 4 OCAK

Tarihte Bugün

4 Ocak 1610: Sultanahmet Camiinin temeli atıldı.

4 Ocak 1755: Haliç dondu.

4 Ocak 1785: Özellikle çocuklar için Alman halk şarkı ve masallarını derleyerek folklor bilimine öncülük eden Alman, Jacob Ludwig Carl ve Wilhelm Grimm kardeşler doğdu.

4 Ocak 1809: Görme engellilerce yaygın olarak kullanılan ve kendi adıyla anılan baskı ve yazı tekniğini icat eden Fransız eğitimci Louis Braille doğdu. (ö. 1852) Her yıl 4 Ocak tarihinde, Braille yazısının mucidi Louis Braille’in doğum gününde Dünya Braille Günü veya Dünya Kabartma Yazı Günü olarak kutlanır.

4 Ocak 1885: İlk başarılı apandisit ameliyatı Dr. William W. Grant tarafından hastası Mary Gartside‘a gerçekleştirildi.

4 Ocak 1896: Utah, Amerika Birleşik Devletleri’nin 45. eyaleti oldu.

4 Ocak 1900: Ressam Nazlı Ecevit doğdu.

4 Ocak 1911: Osmanlı Devleti döneminde sadrazam sarayı olan Babıâli yani hükümet merkezi yangını. Yangında Şura-yı Devlet ve Dahiliye Nezareti ile Mektubcu, Teşrifatçı, Beylikçi, Sadaret Kalemi daireleri ve Vakanüvis daireleri tamamen yandı.

4 Ocak 1918: Rusya, Finlandiya’nın bağımsızlığını tanıdı.

4 Ocak 1926: İstanbulspor Kemal Halim Gürgen tarafından kuruldu.

4 Ocak 1927: Şair ve yazar Süleyman Nazif yaşamını yitirdi.

4 Ocak 1929: Dilbilimci profesör, bilim adamı Özcan Başkan doğdu.

4 Ocak 1932: Hindistan’da Mahatma Gandhi tutuklandı.

4 Ocak 1939: Japonya’da Faşist Hiranuma başbakan oldu.

4 Ocak 1942: Beden Terbiyesi Ankara bölgesi güreş müsabakaları yapıldı. Yaşar Doğu, Halit Balamir, Aziz Kiper ve Celal Atik birinci oldular.

4 Ocak 1944: Sovyet askerleri savaş öncesinin Polonya sınırını geçti.

4 Ocak 1948: Burma, Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını kazandı.

4 Ocak 1950: Türk-Yugoslav Ticaret Antlaşması imzalandı.

4 Ocak 1950: “Hastalık ve Analık Sigortası Kanunu” kabul edildi.

4 Ocak 1951: Çin Halk Cumhuriyeti ve Kuzey Kore birlikleri Seul’ü işgal etti.

4 Ocak 1954: Cumhurbaşkanı Celâl Bayar, Kayseri’de Türkiye’nin ilk işçi bankasını açtı.

4 Ocak 1960: Amerikan Ajansı’nın yıllık raporunda Türk basını için, “Doğrudan doğruya sansür mevcut olmamakla beraber, sıkı kanunlar basın üzerinde kontrole yol açmaktadır” dendi.

4 Ocak 1960: Veba adlı romanıyla ünlü Fransız yazar ve filozof Albert Camus 46 yaşında trafik kazasında yaşamını yitirdi.

4 Ocak 1961: Ünlü Avusturyalı fizikçi Erwin Schrödinger, 4 Ocak 1961’de hayatını kaybetti.

4 Ocak 1961: Yıldız Kenter ve Müşfik Kenter 1960-1961 sezonunun en başarılı sanatçıları seçildiler.

4 Ocak 1961: Bakanlar Kurulu toplu olarak istifa etti.

4 Ocak 1962: ABD Başkanı John F. Kennedy, Güney Vietnam‘a daha fazla asker göndereceklerini açıkladı.

4 Ocak 1962: İngiliz şair T.S. Eliot yaşamını yitirdi.

04 Ocak 1963: Müzik adamı derlemeci Muzaffer Sarısözen (64) hayatını kaybetti.

4 Ocak 1967: 490 kilometre uzunluğundaki Batman-İskenderun petrol boru hattı hizmete açıldı.

4 Ocak 1967: Irak petrol boru hattı açıldı.

4 Ocak 1969: Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) Genel Başkan Yardımcısı Hakkı Yılanlıoğlu, “Bu memleket Moskof uşaklarının değil, Ergenekon aslanlarınındır” dedi.

4 Ocak 1969: Her türlü ırk ayrımcılığının kaldırılmasına dair uluslararası sözleşme imzalandı. Türkiye bu sözleşmeyi 2001’de onayladı. Türkiye’nin de dahil olduğu sözleşme, 21 Aralık 1965’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilerek imzaya açılmış ve 4 Ocak 1969’da yürürlüğe girmiştir. Temmuz 2020 itibarıyla 88 imzacı ve 182 partiye sahiptir.

4 Ocak 1972: Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı bir açıklama yaptı. Buna göre, arananları ihbar edenlere 100 bin lira verilecekti.

4 Ocak 1976: Çanakkale’de antik Truva kentinin bulunduğu yere 12 metre yüksekliğinde Truva Atı yapıldı.

4 Ocak 1979: Anadolu Ekspresi ile Boğaziçi Ekspresi, Sincan yakınlarında çarpıştı. Kazada 19 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.

4 Ocak 1982: Organ Nakli Yasası Danışma Meclisi’nde kabul edildi.

4 Ocak 1982: 100 bin kişinin yurtdışına çıkması yasaklandı.

04 Ocak 1985: Devlet Bakanı İsmail Özdağlar yolsuzlukla suçlandı ve görevinden istifa etti.

4 Ocak 1986: İstanbul Boğazı’nda, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü yapımına başlandı.

4 Ocak 1987: Washington, D.C.’den Boston’a giden bir yolcu treni bir başka trenle çarpıştı: 16 kişi öldü.

4 Ocak 1990: Pakistan’ın Sindh bölgesinde bir yolcu treni, bir yük treni ile çarpıştı: 300 kişi öldü.

4 Ocak 1991: Zonguldak’ta Büyük Madenci Yürüyüşü başladı. Otuz altı gündür grevde olan yaklaşık 70 bin maden işçisi, Zonguldak’tan Ankara’ya yürüyüş başlattı. Beş gün süren yürüyüş, görüşmelerin yeniden başlaması üzerine, 9 Ocak’ta Bolu’nun Mengen ilçesi yakınlarında sona erdirildi.

4 Ocak 1994: İSKİ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi) Skandalı’na adları karışan İstanbul Belediye Başkanı Nurettin Sözen ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İl başkanı Yüksel Çengel beraat ettiler.

4 Ocak 1996: Ümraniye E-Tipi Cezaevi’nde çıkan olaylara askerlerin müdahalesi sonucu 3 kişi öldü, 67 kişi yaralandı.

4 Ocak 2003: Türkiye’nin ilk kadın inşaat mühendisi Sabiha Gürayman öldü.

4 Ocak 2004: Afganistan’da büyük meclis Loya Jirga yeni anayasayı kabul etti.

4 Ocak 2004: Gürcistan’da Kadife devrimin öncülerinden Mikhail Saakaşvili, Eduard Şevardnadze’nin yerine devlet başkanı seçildi.

4 Ocak 2006: İsrail Başbakanı Ariel Şaron beyin kanaması geçirdi ve komaya girdi. Yeni parti Kadima’nın 28 Mart’taki seçim zaferinden sonra Ehud Olmert, İşçi Partisi lideri Amir Peretz ile yeni hükümeti kurdu ve başbakan oldu.

4 Ocak 2010: Burç Halife’nin inşaatı tamamlandı ve dünyanın en yüksek gökdeleni ünvanını elde etti.

4 Ocak 2013: Sev Kardeşim ve Hayat Bayram Olsa gibi şarkılarıyla Türk pop müziğinin unutulmazları arasına giren Şenay Yüzbaşıoğlu, geçirdiği rahatsızlık sonucu İstanbul’daki evinde 61 yaşında hayatını kaybetti.

4 Ocak 2017: Yerli imkanlarla üretilen 19’uncu T-129 ATAK helikopteri, TAI’deki törenle Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) teslim edildi.

4 Ocak 2018: CHP’li Beşiktaş Belediye Başkanı Murat Hazinedar, İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden uzaklaştırıldı.

Büyük Madenci Yürüyüşü
Büyük Madenci Yürüyüşü

 

Muzaffer Sarısözen
Muzaffer Sarısözen (1899 – 1963)
Muzaffer Sarısözen, 1899 yılında Sivas‘ın Cami-i Kebir mahallesinde doğdu. Babası Sarıhatipzadelerden Şeyh Hüseyin Hüsnü Efendi, annesi Zeliha Hanım‘dır. Sivaslılar, Sarıhatipzadeleri ” Saçlıefendiler ” diye bilirler. Ve Sarısözeni de “Saçlıların Muzaffer” diye tanırlardı. Sarısözen ilk müzik şevk ve hevesini ailesinden almıştır. Beş erkek kardeş içinde Kemal ve Abdulkadir Sarısözen de şairidir. Abdulkadir Sarısözen’e şairliği dışında türküler ve halk çalgılarıyla yakından ilgisi olduğu için ” Çalgıcı Vali ” denirmiş. Sarısözen ailesinin Sivas’taki evlerinin üst çatı katının camları vitray duvarları kütüphane yapılarak arada gizli bölmeler oluşturulmuştur. Bu gizli bölmelere ud keman bağlama tanbur gibi sazlar konulurmuş. Nakşibendi bir ailenin çocuklarının bu aletleri çalması Sarısözen’in dünyaya geldiği dönemde son derece aykırı bir şey olduğu için böyle bir yola baş vurulmuştur.
Sarısözen, 1930 yılının Eylül ayında Milli Eğitim Müdürü olan Ahmet Kutsi Tecer ile tanışmıştır. Tecer, Sarısözen ile tanıştıktan sonra 1930’da “Halk Şairlerini Koruma Derneği”ni kurar ve Sarısözen genel katip olur. İlk halk şairleri bayramı 1930’da yapılır ve Aşık Veysel bu şekilde ortaya çıkarılır. Bayram sonunda çıkarılan Sivas halk şairleri bayramı adlı bröşürde Sarısözen, Sivas halayları başlıklı yazısını yayınlar ve halayların notalarını koyar. Bu büyük bir ihtimalle bizde halaylar hakkında yazılmış ilk notalı makaledir.
17 Ağustos 1937’de Halil Bedii Yönetken, Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Necil Kazım Akses ve teknisyen Arif Etikan’dan oluşan grup Ankara’dan Sivas’a derleme yapmak amacıyla giderler. Ahmet Kutsi Tecer Halil Bedii Yönetken’e Sarısözen’i tavsiye ederek gruba katılmasını söyler. Böylece türkülerin resmi olarak değerlendirilmesi Maarif vekili Saffer Arıkan’ın zamanında başlar. Derleme grubu Almanya’dan getirlen “Saca” markalı hem elektrik hem de akü ile çalışan alıcı ve verici ses kaydeden makinelerle çalışır. Konservatuarın folklor arşivindeki 10.000 ezginin derlenmesinde, fişlerin doldurulmasında, onun bitmek tükenmek bilmeyen sabır ve azmi büyük rol oynamıştır.
1943’te Muzaffer Sarısözen, Halil BediiYönetken ve Rıza Yetişen’den oluşan grup Tokat, Amasya, Samsun, Ordu, Giresun ve Trobzon’da; 1944’de Elazığ, Tunceli, Bingöl ve Muş’ta; 1945’te Ankara, Çankırı, Yozgat ve Kırşehir’de; 1946’da İçel, Antakya ve Antalya’da; 1947’de Çanakkale, Bursa ve Tekirdağ’da; 1948’de Bolu, Sinop ve Zonguldak’ta; 1949′ Bilecik ve Eskişehir’de; 1950’de Van, Kars, Çorum ve Ağrı’da; 1951’de İzmit’te; 1952’de İzmir, Siirt, Mardin ve Bitlis’te derleme yapmıştır.
Sarısözen, derleme gezilerinde kendi çabası ve emeği ile topladığı bağlama, cura, ney, çifte kaval, kemençe, kaval, tulum, davul, zurna, tef, darbuka, gibi bir çok halk sazından kolleksiyon oluşturmuştur. Ayrıca derleme gezileri sırasında kaynak kişiler ile halk oyunlarını görüntüleyen fotoğraflardan bir resim albümü yapmıştır. Ne yazık ki; ölümünden sonra evi olarak gördüğü, çok değer verdiği, özen gösterdiği arşivi topladığı onbinlerce ezgi ve halk çalgıları kendi haline terkedilmiştir.
Muzaffer Sarısözen’in halk müziğine verdiği hizmet kadar halk oyunlarına verdiği hizmet de büyüktür. 1950 yılında İtalya ve İspanya’daki Avrupa Ulslararası Raks Müsabakalarına, Erzurum bar ekibi ve davulcu Kara Yılan, zurnacı Mümtaz Ardıç ile katılır. Madrid’te 68.000 kişinin önünde, Biariz ve San Sebastian’da yapılan 5 yarışmada ekip birinciliği aldı. Vedat Nedim Tör ve Mesut Cemal Bey’in daveti ile Yurttan Sesler’in başına Muzaffer Sarısözen getirildi. 1946 yılında Yurttan Sesler korosunu çalıştırmaya başlayarak derlenen türküleri koro üyelerine öğretti ve yayınlara başladı. Program büyük ilgi gördü. 1953 yılında İzmir’de, 1954 yılında İstanbul radyolarında “Yurttan Sesler” topluluklarını kurarak, halk türküleri ve oyunlarının yurt çapında sevilmesi ve tanıtılmasında büyük rol oynadı.
Muzaffer Sarısözen’e kadar radyolarda düzenli ve programlı halk müziği çalışmaları olmamıştır. Yurttan Sesler topluluğunu kurduktan sonra, programlarına kaynak kişileri ve bölge sanatçılarını davet ederek radyo sanatçılarına örnek dersler vermiştir. Muzaffer Sarısözen, Yurttan Sesler topluluğunu yetiştirirek ilk koral halk müziği icrasını başlatmış; toplu bağlama çalma geleneğinin uygulayıcısı olmuş ve halk müziğinde koro seslerini numaralayarak otantik karakterin kaybolmasını önlemiştir.
Muzaffer Sarısözen, 1941 yılında Yurttan Sesler korosuna giren Neriman Altındağ’la tanıştı ve1951 yılında dünya evine girdiler. Bu evlilikten 1952 yılında oğlu Memil Sarısözen dünyaya geldi. 1962 yılında Sarısözen prostat rahatsızlığından dolayı Devlet Demiryolları Hastanesi’ne yatırıldı ve burada ameliyat olacağını öğrenince diğer doktorlara tercihen özellikle kendisinin öğrencisi olan bir operatöre ameliyat oldu. Daha sonra ağabeyi Abdulkadir Sarısözen’in evine çıktı fakat tekrar rahatsızlandığında Ankara Hastenesi’ne kaldırıldı ve sağlığına kavuşamayarak 4 Ocak 1963 yılında yaşamını yitirdi.
Etiketler

Yorumunuzu Buraya Yazın